Абдураҳим Пўлат Европа Иттифоқига: Ўзбекистонда жиддий ўзгаришлар мухолифат тан олингач бўлади

Кеча “Бирлик” Партияси раиси Абдураҳим Пўлат ЕИ Кенгашининг Бош Котиби, ЕИнинг умумий ташқи ва хавфсизлик сиёсати бўйича Бош вакили Хальвер Солана ва ЕИнинг Марказий Осиё бўйича комиссари Пьер Морелга махсус мактуб йўллади. Мактубда шундай дейилади.

Ўзбекистонда асосий демократик мухолифат ташкилоти бўлмиш “Бирлик” Партияси ўзининг 2006 йил 6 ноябрдаги баёноти ва 2006 йил 24 ноябрда Хальвер Соланага жўнатилган хатида ЕИнинг Ўзбекистон билан алоқаларни ривожлантириш йўлидаги ташаббуслари олқишланади. “Бирлик”нинг 2007 йил 5 ноябрдаги баёнотида ҳам Европа Иттифоқининг Ўзбекстонга нисбатан олиб бораётган сиёсати ижобий баҳоланган. Пьер Морелнинг Ўзбекистон раҳбарияти билан учрашувлари ҳам муҳим ижобий воқеа сифатида қабул қилинган.

Диктаторликларга санкциялар билан таъсир қилиб бўлмаслигини Куба, Ироқ ва Шимолий Корея каби давлатлар мисолида яна бир марта эслатган “Бирлик” лидери, Пьер Морелнинг президент Ислом Карим билан учрашувидан кейин бир қатор ҳуқуқ ҳимоячиларининг озод қилиниши “Бирлик”нинг фикрини яна бир марта тасдиқлашини урғулайди.

Ўзбекистонда жиддий ўзгаришлар демократик мухолифат тан олингандан кейингина бошланиши мумкин. Аммо, ўзбек ҳукумати “Бирлик” Партиясини рўйхатга олиш масаласини йиллардан бери чўзиб келмоқда. Бу билан партиянинг 25 минг аъзосининг сиёсий ҳуқуқлари бузилмоқда. Бошқа сиёсий гуруҳлар ҳақида ҳам айни сўзларни айтиш мумкин.

ЕИнинг вакиллари Ўзбекистон ҳукумати расмийлари билан учрашувларида мухолифатни тан олиш масаласини доимо кун тартибида тутсалар самарали иш қилинган бўларди.

Сизларнинг диққат-эътиборингизни хусусий бўлса ҳам Ўзбекистонда демократиянинг ривожланиши нуқтаи назаридан муҳим бўлган масалага қаратмоқчиман, дейди Абдураҳим Пўлат хатининг давомида.

Маълумки, Ўзбекистонда бир қатор мухолифатчилар ёки қамалган ёки уларнинг фаолияти йўлида ҳукумат тарафидан жиддий тўсиқлар яратилган. Табиий, биз ҳамма сиёсий маҳбусларнинг озод қилинишини ва ҳамма мухолифатчиларга эркин фаолият кўрсатиш имкони берилишини талаб қилишимиз керак. Аммо, бугунги шартлар остида, бу масалани қадамма-қадам ҳал қилиш мумкинлигини тан оламиз.

Мен ишонаманки, Ўзбекистон ҳукумати қуйидаги икки қадамни қилса, бир тарафдан, ўзининг демократия томон юриш нияти борлигини ҳаммага кўрсатган бўларда, иккинчи томондан, бу қадамлар Ўзбекистон мухолифатига катта маънавий куч берган бўларди:

— Сохта айблар билан узоқ йилларга озодликдан маҳрум этилган “Қуёшли Ўзбекистон” коалициясининг раиси Санжар Умаровни озод қилиш. Айтиш керакки, Санжар Умаровни қамашдан мақсад уни Андижон воқеалари бўйича берган баёнотлари учун жазолаш ва фаолиятини тўхтатиб қўйиш бўлган;

— “Бирлик” Партияси раисининг ўринбосари Пўлат Охуновнинг муддати тугаган паспортини алмаштиришдек оддий иш бир йидан бери пайсалга солиб келинмоқла. Натижада у Ўзбекистгон ичида ҳам саёҳат қилиш ва жиддий сиёсий фаолият олиб бориш ҳуқуқидан маҳрум қилинган. Бу масалани ҳам тезлик билан ҳал қилиш.

Шулардан келиб чиқиб, дейди мактубининг сўнгида “Бирлик” лидери, ЕИ вакиллари Ўзбекистон расмийлари билан учрашганда ўзбек демократик мухолифатини тан олиш, биринчи қадам сифатида Санжар Умаров ва Пўлатжон Охунов масаласини ҳал этиш кераклигини ўртага қўйсалар мақсадга мувофиқ бўларди.