Элчихоначи олдидаги пикет тугалланди: хулосалар ва Абдураҳим Пўлатнинг фикрлари

Ўзбекистоннинг Вашингтондаги элчихоначи олдида Ўзбекистон қамоқхоналаридаги сиёсий маҳкумларни озод қилиш талаби билан 11-13 май кунлари ўтказилган пикет кеча тўхтатилди. Балки, вақтинча тўхтатилди, дейиш тўғри бўлар. Чунки, пикетчиларнинг мақсади – Ўзбекистон қамоқхоналарида охирги сиёсий маҳкум озод бўлгунча курашни давом эттириш, жумладан, Вашингтондаги элчихонамиз олдида норозилик акцияларини турли шаклларда бўлса ҳам давом эттириш.

Элчихона ходимларининг бино ичида бекиниб олиш билан чекланишларини замонавий инсон мантиғи билан тушуниб бўлмайди, аммо, бу ҳам мавжуд режимнинг юзини кўрсатувчи яна бир мисол.

Кеча пикет қатнашчилари (Юсуф Жуманинг турмуш ўртоғи Гулнора, уларнинг 3 ўғли, Бобир Чори, Ёдгор Турлибеков, Баҳодир Ҳасан) АҚШ Конгрессининг асосий биноси Капитолийда Фридом Хауз ва Хьюман Райтс Вотч тарафидан уюштирилган “АҚШ ва Ўзбекистон: Андижон воқеаларидан кейинги тўрт йил” номли брифингда қатнашдилар.

Бу йиғилишга АҚШ сенатори, ўтган йилги сайловларда президентликка номзод бўлган Жон Маккейннинг ўзбек халқини ҳурмат қилиб келганини, Гулнора йиғилиш қатнашчиларига ўз номида инглиз тилида ёзилган “Умид ва ишонч билан мурожаат қиламан” чақириғини тарқатганини ҳисобга олмаса, икки машҳур ҳуқуқ ҳимоячиси ташкилот томонидан уюштирилган бу йиғилишнинг бошқа ҳеч қандай маъноси йўқ эди. Андижон воқеаларининг эртасига мамлакатдан шу баҳона билан қочиб олиб, шу кундан бери мамлкати эсида борлигини ҳам кўрсатмаган Лутфилло Шамситдинов исмли кишининг тўсатдан бу ерда пайдо бўлиб қолиши ва ҳатто пала-партиш чиқиш қилиши кулгили ва аянчли бўлди.

Йиғилишдан кейин пикетчилар Ўзбекистон элчихоначи олдига келиб норозилик акцияларини давом эттирдилар. Сўнгра уларнинг қаторига “Бирлик” Партияси лидери Абдураҳим Пўлат қўшилди.

— Мен пикетчилардан Капитолийда бўлган йиғилишнинг тафсилотлари, уларнинг йиғилишдан ҳафсалалари пир бўлганини ўргандим, — дейди “Бирлик” лидери. — Шундан кейин пикет кичик бир мажлисга айланиб кетди, деса бўлади. Мени ҳайрон қолдирган ва ҳатто жаҳлимни чиқарган нарса – улар бугунги режим мавжуд экан, Ўзбекистонда демократияни олға суриш учун ҳеч нарса қилиб бўлмаслигига ишонишлари бўлди. Мен уларга ўзимнинг қарши фикримини тушунтиришга ҳаракат қилдим. Унинг маъноси қуйидагича.

Ўзбекистонда унча ктта бўлмаса ҳам демократия учун курашишга сиёсий майдон бор. Шу майдонни шартли равишда 100 фоиз деб белгиласак, биз ўзбек демократлари (мухолифатчилар ва ҳуқуқ ҳимоячилари) унинг 5 фоизини ҳам ишлатолмаяпмиз. Дунё ҳам буни кўриб тургани учун бизга ёрдамга шошилмаяпти. Аввал ўзимиз бор имкониятнинг, бор майдоннинг 100 фоизи бўлмаса ҳам, ярмидан кўпини ишлатишга ўрганайлик. Ана ундан кейин майдон торлигини гапирсак, бизга ёрдам қўлини чўзадиганлар кўпаяди. Ҳуқуқ ҳимоячилигига даъво қилаётган ташкилотларнинг кўпчилиги ҳатто рўйхатдан ўтиш учун ҳеч нарса қилмаётган экан, биз кимдан хафа бўламиз?

Ҳамма Каримов ва унин қизлари қилаётган ишлар ҳақида йиғлашга уста бўлиб кетган. Аммо, “Бирлик” энг кучга кирган пайтда уни орқасидан пичоқлаган ўз одамларимиз — 53-54 лақабли Салой Мадамин, Дадахон Ҳасан, Дилором Исоқ ва бошқалар бўлианини эсдан чиқаришга интилишади. Улар жазоланмас экан, табиий, халқ бизга ҳеч қачон ишонмадйи, орқамиздан эргашмайди. Тўғри қилади, эртага яна ичимиздан хоинлар чиқса, аввалгиларига кўз юмганимиз каби, буничига ҳам кўз эмамиз, яна мағлубиятга учраб юраверамиз. Биз куршда тобланиб бораётганимизни, энди ичимиздан чиқадиган хоин ва ғаламисларни вақтида аниқлашга кучи етадиган ташкилотга айланганимизни халққа кўрсатишимиз керак.

“Бирлик” ҳеч бир хато қилмади. 1989 йилги бўлинишда ўз ғояларидан қайтмади. 1993 йилдан кейин бошланган қатоғонлардан олинган талафотлардан қутилиш йўлини тўғри танладик. Бу йўл ҳуқуқ ҳимоячилари ҳаракати яратиш эди. Биз, ҳа, айнан биз бирликчилар, Ўзбекистонда дунёда мисли бўлмаган ҳуқуқ ҳимоячилари ҳаракати яратдик. Ҳеч ким ишонмаган пайтда, ҳеч ким кутмаган политехнологиялар ишлатиб, “Бирлик”ни қайта тикладик. 2004 йил парламент сайловларида биз, фақат биз, иштирок этишга ҳаракат қилдик. Биз бирдан-бир демократик нашр – “Ҳаракат” журналини чиқариб, Ўзбекистонда тарқатаябмиз. Бизнинг сайтимиз ўзбек тилидаги энг кучли сайт.

Қайтариб айтаман, ҳозир буни ҳамма кўриб турибди-ки, ҳар сафар биз тўғри йўл танлаганмиз, биз ҳаммадан олдиндамиз. Аммо, кучимиз режимни йиқитишга етмаяпти. Хўш, ҳамма мухолифатчилар, маслан, сизлар,